Page content

Koken voor RTL4 uit het Oogstkoken kookboek van Seasons!

Koken voor RTL4 uit het Oogstkoken kookboek van Seasons!

In maart mocht ik als foodblogger voor het Seasons Magazine op tv aan de slag met het Oogstkoken kookboek dat vorig jaar door Seasons werd uitgebracht. Jonneke (Mooncake) onderzocht als culi-kenner voor het RTL 4-programma ‘5 uur live’ wat fermenteren is en wat je ermee kunt. In drie verschillende uitzendingen gingen we aan de slag met het fermenteren van aardappels, we plukten groente uit de moestuin en we maakten hier in het afsluitende item een heerlijke salade mee uit het kookboek.

Foodbloggertvdebuut (mooi galgjewoord)

Nu ben ik wel eens op tv geweest als zangeres, maar dit was dus mijn debuut als foodblogger! Ik ben altijd fan van nieuwe dingen doen en uitproberen, dus deze kan ik weer afvinken. Zo leuk dat Seasons vertrouwen in mij had om mij als hun foodblogger aan te raden bij ‘5 uur live’.

We zijn onlangs verhuisd en als onze nieuwe keuken op orde is dan ga ik vaker vanuit de keuken kookitems filmen. Maar dan helaas zonder Jonneke…!

Ter voorbereiding op de tvopnames heb ik zelf mosterd gefermenteerd, aardappels, bloemkook, pompoen en nog veel meer groente. Het recept voor gefermenteerde aardappels uit de oven vind je hier. En binnenkort zet ik het recept voor mosterd voor je online. Ook weer zo’n lekker, makkelijk en biobudget recept!

Terugkijken? Dat kan!

Je vindt hieronder de drie items uit ‘5 uur live’ met Jonneke en mij.

Wat is fermenteren en hoe fermenteer je aardappels:

Groente uit de moestuin en wildplukken:

Koken uit het kookboek ‘Oogstkoken’ van het Seasons Magazine:

Gefermenteerde aardappels uit de oven

Gefermenteerde aardappels uit de oven

Fermenteren is hot. En dat is maar goed ook. Fermenteren heeft volgens mij namelijk alleen maar voordelen, die ga ik je zo uitleggen. Naast dat het duurzaam en goedkoop is, is het ook gewoon fun vind ik. Het is eigenlijk gewoon een extra manier van bereiding van je voedsel. Dankzij pionier Christian Weij heeft Nederland ontdekt dat fermenteren helemaal niet zo ver van je bed is als de meesten van ons dachten.

Fermenteren: moeilijk of vies?

Nee joh! In deze blog lees je dat de basis eigenlijk heel erg makkelijk is! Omdat we de techniek niet meer zo goed kennen, roept het woord misschien een beetje rare associaties op. Maar bier, wijn, mosterd, olijven, kwark, yoghurt, karnemelk, zuurdesembrood en tabasco bijvoorbeeld: zijn allemaal gefermenteerd.

De voordelen van fermenteren

Fermenteren heeft echt zoveel voordelen. Ik leg het je kort uit.

  1. Conserveren
    Je verlengt de levensduur van je eten. Vroeger was dat natuurlijk bittere noodzaak, maar ook nu kan het gewoon ruimte in je vriezer en koelkast schelen, naast dat het fun is
  2. Duurzaam
    De wat minder uitziende groente in je koelkast die je eigenlijk niet meer vitaal genoeg zou vinden voor op je bord piep je er in no time mee op. Een bejaarde voorraad bietjes achterin je groentela hoef je dus niet meer weg te gooien
  3. Gezond
    In het fermentatieproces worden er stoffen omgezet. En zo ontstaat er bijvoorbeeld vitamine C of probiotica in je zuurkool, dankzij de melkzuurbacterie. Daarnaast helpt het je in het verteren van je voedsel en worden er in het proces antinutriënten afgebroken
  4. Smaak
    Gefermenteerd voedsel kan werken als smaakversterker. Als je wel eens kimchi hebt gegeten weet je wat ik bedoel.
Kies zelf het formaat aardappels; krieltjes of gewoon grote joekels
Gebruik een gesteriliseerde pot en zorg dat de aardappels onder de oppervlakte blijven
Bedek met een schone stoffen doek en sluit af met een elastiekje
Spoel de aardappels af
Maak ze droog met een schone doek
Besprenkel met olijfolie
In de oven!
Lekkere fluffy aardappels; ze zijn heerlijk!

Keukengerei

  • Gesteriliseerde pot van 800-1000 ml
  • 2 schone doeken
  • Elastiekje
  • Oven

Je hebt nodig

voor 3-4 personen

  • 500 gram biologische aardappels
  • 15 gram zeezout
  • 500 ml water
  • 3 el olijfolie

Aan de slag

  • Boen de aardappels schoon en ontpit ze
  • Snij ze – afhankelijk van de grootte van de piepers – in helften (krieltjes) of bij grotere aardappels in vijf of zes partjes
  • Meng in de glazen pot het water met het zeezout en laat het zeezout volledig oplossen
  • Voeg de aardappelpartjes toe en zorg dat ze volledig onder het pekelwater zitten
  • Dek af met een schone stoffen (zak)doek en maak vast met een elastiekje
  • Laat de aardappels 3-5 dagen fermenteren op kamertemperatuur, waarbij je direct zonlicht vermijdt
  • Spoel na 3-5 dagen de aardappels af en droog ze met een schone doek *)
  • Verwarm de oven voor op 200 graden
  • Meng de olie door de aardappels en plaats op een bakplaat in het midden van de oven. Voeg eventueel kruiden naar smaak & keuze toe. Zout is niet nodig!
  • Bak gaar in ca. 25 minuten

*) Ik fermenteer de aardappels overigens ook wel eens een week. Je proeft dan echt het effect van de melkzuurbacterie. Wat jij lekker vindt is een kwestie van uitproberen!

“Is het nog goed?”

Fermenteren is dus echt niet moeilijk! Zorg gewoon dat je met schone materialen werkt en geef verder je neus de kost. Er kan soms een wit laagje bovenop het pekelwater ontstaan. Dat noem je ‘kahm’ en is GEEN schimmel. Je kunt het eraf scheppen, of je kunt het laten zitten. Maar je hoeft je aardappels niet weg te gooien.

Ook kan het gebeuren dat het pekelwater een beetje gaat ‘borrelen’ of dat er koolzuur ontstaat; dat is ook niet erg. Ruikt het zuur? Dat is precies wat je wilt hebben! Zolang je geen verrotte lucht ruikt of er schimmel ontstaat zit je helemaal goed.

Eet smakelijk!

 

Pompoen in het zuur (ingemaakte pompoen)

Pompoen in het zuur (ingemaakte pompoen)

Ingemaakte pompoen. Ooit gegeten? Ik niet. Althans: tot voor kort niet! Als je moestuiniert kan je een leuk aantal pompoenen oogsten. Of als je er eentje koopt kan het soms iets meer zijn dan je nodig hebt. Gelukkig is de pompoen breed inzetbaar. Je roostert ‘m in de oven, bakt er cake mee, maakt een vegan curry, je verwerkt ‘m in je smoothie of… je maakt ‘m dus in!

Inmaken: je moet er wel even de tijd voor nemen. Maar het leuke van inmaken is dat je maanden na je oogst (of aankoop op de markt) nog kunt nagenieten. Ik voel me de koning te rijk als ik de kelder inloop om een potje ingemaakte of gefermenteerde groente te pakken. Zonder toegevoegde vage E-nummers of suikers, en helemaal door jou gemaakt.

Pompoen en courgette inmaken

Al jaren maak ik een deel van mijn komkommeropbrengst en sowieso mijn augurken uit de tuin in. En afgelopen zomer heb ik dat ook voor het eerst gedaan met mijn courgettes. Wat een leuke ontdekking was dat zeg. Want de courgette is ook al zo’n breed inzetbaar soort! Vers heel divers in te zetten. Rauwe plakjes courgette in plaats van een toostje, linten voor in de salade, als vulling in je brownie… of dus ingemaakte courgette!

Maar dan nu terug naar de pompoen. Ik had een pracht van een pompoen gekregen en daar heb ik allerlei gerechten mee gemaakt. En ik vroeg me af hoe ingemaakte pompoen – of pompoen in het zuur – zou smaken. Als het kan met komkommer, augurk (duh) en courgette; waarom dan niet met pompoen? Dus een deel van de pompoen onderwierp ik aan een experiment. Ik hou van experimenteren. En helemaal als dat lukt natuurlijk. Wat bleek? Een voltreffer! Ik heb een aantal potten gemaakt; een met blokjes, eentje met ‘frietjes’, met dunne plakken en een met hele dunne linten. Allemaal gelukt en allemaal leuk en lekker! En het leuke is: je hoeft ‘m niet eerst te koken. Op de redactie bij Seasons – waar ik voor blog – waren ze ook enthousiast!

Hoe gebruik je de ingemaakte pompoen?

De toepassing is heel breed. Een zuurtje toevoegen aan je gerecht is namelijk heel vaak heel welkom. Dus als ik een lunchsalade maak met zilvervliesrijst, bladgroente en avocado bijvoorbeeld, dan is de pompoen in het zuur een hele goeie balansbrenger. Maar ook als zuurtje als onderdeel van een borrelplankje zijn de blokjes of slierten heerlijk.
In plaast van atjar bij je indonesische/chinese wokgerecht,of op je cracker met hummus. Je ziet het: in plaats van een augurk kan je de pompoen inzetten.

Let er wel op: de pompoen blijft harder dan de augurk of komkommer. Voor in een salade zijn de linten daarom heel lekker. Maar juist ook wat hardere kleine blokjes of julienne gesneden reepjes kunnen een fijne structuur geven aan een wat zachtere/smeuïge salade bijvoorbeeld.

 

Linten, blokjes, frietjes, plakken: de pompoen leent zich er prima voor! Labeltje erom heen zodat ik weet wat de inmaakdatum was en wat de inhoud is.

En nu: de voorbereidingen!

1. De basis

Mijn basis bestaat uit (inmaak)azijn, water, zout en peper. En verder gebruik de kruiden en smaakmakers die ik voorradig heb of waar ik zin in heb. Naast de zure smaak van azijn vind ik het lekker om kruiden en smaakmakers te gebruiken. Er zijn talloze mogelijkheden. Je kunt met verse of met gedroogde kruiden werken. Of  met een combinatie ervan. Met gemalen kruiden kan je prima werken maar water/azijnvloeistof wordt er wel troebel van. Iets minder esthetisch, maar wel net zo lekker.

2. Verse kruiden

Welke kruidenmixen kan je bijvoorbeeld gebruiken?

  1. Oregano, tijm, rozemarijn. Een prima combinatie!
  2. Peterselie en basilicum kan in principe ook maar de zachte smaak kan weggedrukt worden door de azijn. Die gebruik ik daarom niet.
  3. Salie heeft juist weer de uitgesproken smaak, dus niet al te enthousiast. Maar een beetje erbij kan nooit kwaad! Datzelfde geldt voor dragon.
  4. Je kunt ook voor een solitaire smaak kiezen in plaats van de kruidenmix. Alleen dille of alleen munt bijvoorbeeld.
Bovengenoemde kruiden kan je natuurlijk ook gedroogd gebruiken.

3. Andere smaakmakers

  1. Ik gebruik ook vaak knoflook en ui naast bovengenoemde basismix
  2. Daarnaast kan je korianderzaad, mosterdzaad, jeneverbessen gebruiken (alles of een keuze uit)
  3. Laurierblad, karwijzaad en kruidnagel zijn ook lekker
  4. Of experimenteer met (ster)anijs!
  5. Citroenschillen vind ik ook echt heel lekker erin
  6. Wil je Oosterse tonen, kies dan voor een combinatie van korianderzaad, komijnzaad, chilipeper, kurkuma en gember (poeder of vers) en limoenblad of citroenblad

4. Zuur zeg!

In veel inmaakrecepten worden er behoorlijke hoeveelheden suiker gebruikt. Recepten van Miss Beanie zijn vrij van geraffineerde suiker. Zelf vind ik de zure azijnsmaak gewoon echt lekker, maar je kunt ook steviadruppels toevoegen voor meer zoet.

5. Benodigdheden

Omdat ik niet weet hoeveel jij gaat inmaken, werk ik met ‘delen’ en verder mag jij je gevoel laten spreken! Met kruiden en smaakmakers mag je behoorlijk scheutig zijn, in verband met de azijn.
  • 2 delen azijn op 1 deel water *)
  • Een keuze uit bovengenoemde kruiden en smaakmakers
  • Keukengerei: 2 pannen, schone glazen potten zonder etiket of stickerresten, soda, kooktang, schone doek

*) Maar hoeveel dan? Hou rekening dat je – nadat je de potten hebt gevuld met de pompoen – nog ongeveer een derde moet opvullen tot een centimeter onder de rand. Heb je een pot met een inhoud van 600 ml? Zorg dan dat je 200 ml azijn/watermengsel kookt.

 

Naast een lekkere smaakopkikker van je salade ziet het mooie oranje er natuurlijk ook prachtig uit op je bord!

Aan de slag

1. De etenwaren

  • Was de verse kruiden en de pompoen (schillen hoeft niet, mag wel)
  • Snij de pompoen in de gewenste vorm.
    Dit kunnen repen zijn, blokjes, rondjes of dunne linten. Snij je repen: houd dan rekening met de hoogte van je pot: houd ze niet langer dan tot 2 cm onder de rand van de pot. De pompoen moet namelijk altijd volledig in de azijn-watermix staan.
  • Gebruik je nog extra smaakmakers? Snij dit (de knoflook, ui in grotere parten. De chilipeper kan je er in z’n geheel in doen of snij de peper in lange dunne repen)
  • Ris de kruidenblaadjes van de takjes, fijnhakken hoeft niet. Een heel takje kan er ook in: staat mooi als je dit tegen het glas plaatst!
  • Zorg dat alles (droge en verse kruiden en smaakmakers) klaar staat.

2. De potten

  • Bepaal op basis van de hoeveelheid pompoen hoeveel potten je nodig hebt.
  • Ga zeer hygienisch te werk. Zo heel af en toe is een pot bij mij niet meer goed als ik ‘m open. Dan is er toch een bacterie bij gekomen. (Gebeurt ook met wijn, het is en blijft een natuurproduct)
  • Kook de potten uit zodat ze steriel zijn: in een grote pan water de potten en deksels ondergedompeld 10 minuten laten koken, met een heel klein schepje soda.
  • Laat een andere pan water ook koken en spoel de potten en deksels hierin om.
  • Pak de potten en deksels uit de pan met een kooktang en laat afdruipen op een schone doek.
(Je kunt ook sterilliseren in een hete oven of in de afwasmachine. Maar uitkoken is voor mij de meest duurzame optie en ik heb sowieso geen afwasmachine).
  • Kook de azijnwatermix met het zout en peperkorrels
  • Doe ondertussen de diverse verse en gedroogde kruiden en smaakmakers in de pot
  • Vul de zo heet mogelijke pot met de pompoen. Zorg dat dat je niet verder vult dan 2 centimeter tot de bovenrand van je pot
  • Haal de azijnmix van de kook en vul dan direct de potten af tot 1 centimeter onder de rand. Tik de pot een paar keer op het aanrechtblad zodat de eventuele luchtbellen aan de oppervlakte komen
  • Draai het deksel direct goed dicht en keer de pot direct om: dit heeft te maken met het vacuüm trekken
  • Laat de potten op de kop staan totdat ze volledig zijn afgekoeld. Na een tijdje hoor je een plop en kan je de pot weer omdraaien
  • Noteer de datum van het inmaken en de ingrediënten op een etiket.

Geef de ingemaakte pompoen minimaal 2 maanden de tijd zodat alles goed intrekt. Met dunne linten kan je al eerder aan de slag. De ingemaakte pompoen kan je zeker wel een jaar bewaren.

Best een lang verhaal, maar als je dit eenmaal een keer hebt gedaan, dan kan je het die keer erna eigenlijk wel zonder alles goed te lezen. Smaakmakers en hygiënisch te werk gaan: dit zijn eigenlijk de twee belangrijkste zaken.
Succes! Pompoen in het zuur: wat een rijkdom!

Amuse van gefermenteerde appel, knolselderij en hazelnoot 

Amuse van gefermenteerde appel, knolselderij en hazelnoot 
Wat is dit een leuke combi voor een vegan amuse! Appel, knolselderij, rucola en hazelnoot. Ik wilde dit jaar wat anders doen met mijn appeloogst. Vers verwerken is altijd fijn en conserveren in de vorm van appelcompote ook. Maar ons tweede appelboomje geeft namelijk best wat opbrengst, dus voldoende voorraad om mee te experimenteren! Een aantal appels ben ik daarom gaan fermenteren. Hoe ik dat deed? Heel makkelijk! Lees hier de uitleg.
.
Maar dan is het natuurlijk ook leuk om er een gerechtje mee te maken. Hoewel: iedere dag een schijfje uit het vuistje is ook lekker. En supergezond voor je darmflora dankzij al die probiotica. En dan komt voor mij het leuke onderdeel: nadenken over wat ik er mee zou kunnen. Ik zag laatst een paar hazelnotenbomen naast een winkel staan. De meeste mensen liepen voorbij aan deze weldaad, maar ik ben toch maar even een paar minuten gaan rapen. De stoep lag er vol mee, wat een heerlijkheid zeg. Die wilde ik dus sowieso gaan inzetten. Geroosterd; zo lekker! De keuze voor rucola voor deze amuse was snel gemaakt. Rucola is met en zonder moestuin heel makkelijk te verbouwen. Met slechts een heel klein stukje kan je tot diep in de herfst blijven oogsten. En de subtiele nootachtige smaak leek me een mooie aanvulling op het zure prikkeltje van de gefermenteerde appelschijfjes. In mijn hele denkprocues wilde ik dit gaan combineren met vegan blauwaderkaas. Maar helaas: dat moest ik dan eerst zelf gaan maken want in onze wijde omgeving bleek dit niet te koop. En daarbij ontdekte ik met een ‘normale’ blauwaderkaas dat het botste in de mond. Dus die optie was snel afgeschreven. Maar toen herinnerde ik me dat ik nog een kliekje knolselderij in de koelkast had staan. Ik kon het bijna proeven: het zoete van deze knol erbij zou misschien wel eens heel leuk kunnen zijn. De knolselderij: niet iedereen vindt het een makkelijke groente om te telen, maar gelukkig biedt de groenteboer uitkomst in dat geval. Je hebt voor dit recept overigens maar een klein deel van de knol nodig. Geen nood! Maak het overgebleven deel van de knol dit recept voor een overheerlijke knolselderijsteak; die is echt genieten, al zeg ik het zelf!
.
En zo kwam ik na een aantal testrondes uiteindelijk op dit recept uit. Zo’n ontdekkingsreis is leuk en ook best spannend. Spannend ook om het uiteindelijk te delen! Het voelt toch een beetje als een kind of als een kunstwerkje of als een nieuw liedje dat voor het eerst het licht ziet; een beetje kwetsbaar… Het leuke is dus dat je bijna alles uit je moestuin kunt halen, of die van vrienden haha. Of fiets even langs de bioboerderijwinkel. Allemaal eerlijke pure ingrediënten voor een zinnenprikkelende amuse.
Let op: je moet enkele dagen voor het maken van deze amuse al aan de slag met het fermenteren van de appelschijfjes. Een heel makkelijk klusje en weer eens een andere bereiding van de appel.
.

Wat heb je nodig

voor 6 personen
  • ca. 15 gefermenteerde appelschijfjes
  • 125 gram knolselderij (maak van de overgebleven knolselderij deze heerlijke steaks!)
  • 2 laurierblaadjes
  • hand hazelnoten
  • hand rucola en een paar kleine blaadjes voor de garnering
  • snuf himalayazout
  • snuf peper

Keukengerei

6 kleine borrelglaasjes
Staafmixer

Aan de slag

  • Rooster de hazelnoten in een koekenpan; schud regelmatig en laat afkoelen
  • Schil de buitenkant van de knolselderij en snij de knol in blokjes
  • Zet de blokjes in een klein laagje water met de laurierblaadjes op en kook in ca. 20 minuten gaar
  • Giet de knolselderijblokjes af, verwijder de laurierblaadjes, pureer met de staafmixer en laat afkoelen
  • Snij kleine dobbelsteentjes van de appelschijfjes
  • Sla met de onderkant van een pan de hazelnoten plat tot kleine stukjes (niet te fijn!)
  • Hak de rucola fijn en meng samen met een goeie snuf zout en peper door de knolselderijpuree
  • Schep in ieder borrelglaasje een theelepel knolselderijpuree, 2 theelepels appelblokjes
  • Decoreer met enkele kleine blaadjes rucola en strooi tot slot de gehakte hazelnoten er overheen
    Tip: maak een testversie en proef om te kijken of je de balans goed vindt! De zoete puree heeft flink wat zuur van de appel nodig
Je kunt dit amusegerecht ook van tevoren maken. Bewaar de appels en knolselderij koel en bewaar de hazelnoten in een afgesloten bakje buiten de koelkast.

Gefermenteerde appelschijfjes

Gefermenteerde appelschijfjes

Fermenteren is hip! Mede door pionier Christian Weij is Nederland enthousiast geworden over deze mooie conserveertechniek. Het helpt in duurzaam leven: je kunt je groente en fruit langer behouden door ze te fermenteren. En daarnaast  bevat gefermenteerd voedsel en drinken probiotica. En dat vinden onze darmen heel erg fijn!

Omdat we dit jaar nogal een flinke appelopbrengst hebben besloot ik om een klein deel van de appeloogst te gaan fermenteren. Neeee geen appelcider (wil ik nog wel gaan maken!) maar ‘gewoon’ gefermenteerde appelschijfjes. Wat je daarmee kunt doen? Eet regelmatig een schijfje om je darmen en je smaakpapillen een plezier te doen. Daarnaast kan je de gefermenteerde appel bijvoorbeeld in je salade verwerken. Een zuurtje in salade is altijd fijn!

Wat heb je nodig

voor één grote pot appelschijfjes

  • 2 of 3 stevige appels (afhankelijk van de grootte)
  • 4 eetlepels citroensap
  • 1 theelepel keltisch zeezout
  • 1 probioticacapsule (ik gebruikte een protbioticacapsule van Vitiv)
  • 400 ml water
  • 1 kaneelstokje en 1 steranijs OF 3-5 laurierblaadjes (lees onderaan meer smaakvariatietips)

Keukengerei

  • Een glazen pot inclusief deksel met een inhoud van 800 ml of een weckpot ongeveer dezelfde inhoud
  • Glazen plat en rond voorwerp om drijvende appels onder het pekelwater te houden. Ik gebruikte een glazen deksel van een weckpotje.
  • Een glazen coaster of iets van steen is ook een goede optie.
  • In het boek “Verrot Lekker” van Christian Weij lees je dat een boterhamzakje gevuld met water ook een ‘deksel’ kan vormen. Ik probeer zoveel mogelijk plastic te vermijden, maar dit is dus ook een optie als je niets anders hebt!

Aan de slag

  • Meng het water met de citroensap en het keltisch zeezout
  • Open de capsule met probiotica en voeg het poeder toe aan het pekelwater, meng goed
  • Boen de schil van de appels schoon
  • Schil de appels niet, snij de appels in kwarten, verwijder het klokhuis en snij de kwarten in 3 of 4 plakjes
  • Vul de pot tot ongeveer 5 centimeter van de bovenrand met de appelschijfjes
  • Giet het pekelwater eroverheen en zorg dat de appels onderstaan. Te weinig water? Vul aan totdat de appelschijfjes net onder water staan
  • Plaats het glazen dekseltje op het mengsel en zorg dat alles onder water staat
  • Draai het deksel op de pot en zet de pot op een plek met kamertemperatuur en vermijd zonlicht
  • Na 4 of 5 dagen is je appel voldoende gefermenteerd. Wil je een intensere smaak? Laat dan nog 1 of 2 dagen verder fermenteren. Let op: te lang fermenteren resulteert in appelmoes 🙂
  • Je kunt de gefermenteerde appels twee maanden in de koelkast bewaren. Het beste is dan om het pekelwater weg te gieten. Als je de appels in het pekelwater bewaart in de koelkast zal het fermentatieproces zal door de lage temperatuur vertraagd worden, maar de appels zullen wel steeds zachter worden.

Variëren met smaken

Je kunt natuurlijk alle kanten op met het toevoegen van smaken. Je kunt in plaats van de laurierblaadjes of de kaneel en steranijs ook tijm toevoegen. Of oregano, munt of citroenmelisse. Roomse kervel, rozemarijn, noem maar op! Geef je zintuigen en je fantasie de ruimte!

Voeg de appels toe aan je ontbijt, je salade, eet lekker uit het vuistje  of maak een raw apple crumble.

Gefermenteerde appelschijfjes: een feestje voor je darmen. Eet smakelijk!

Augurk, komkommer of courgette inmaken

Augurk, komkommer of courgette inmaken
Ik maak al een aantal jaren komkommer en augurk in. Van slechts een paar planten heb je namelijk een enorme opbrengst. En hoewel het heerlijk is om de komkommer vers te nuttigen (check dit gazpachorecept bijvoorbeeld eens!), soms heb je gewoon bijna teveel. En dat is ook prima, want dan is inmaken een hele leuke en bevredigende optie. Dit jaar heb ik voor het eerst ook courgette ingemaakt.
Het kost al met al meestal anderhalf uur om alles in de potten te krijgen (ligt natuurlijk ook aan de hoeveelheden hè…). Dus zet een muziekje op, knoop je schort om en go!

Kruiden & smaakmakers

Naast de zure smaak van azijn is het natuurlijk lekker om kruiden en smaakmakers te gebruiken. Er zijn talloze mogelijkheden. Je kunt met verse kruiden werken, met gedroogde kruiden of met en combinatie ervan. Je kunt ook met gemalen kruiden werken, houd er dan wel rekening mee dat het water troebel wordt; iets minder esthetisch, maar wel net zo lekker.

1. De basis

Mijn basis bestaat uit azijn, water, zout, en peper. En verder gebruik de kruiden en smaakmakers die ik voorradig heb of waar ik zin in heb.

2. Verse kruiden

Hier geef ik je enkele voorbeelden van kruidenmixen:

  1. Oregano, tijm, rozemarijn. Altijd lekker!
  2. Peterselie en basilicum kan in principe ook maar de smaak kan weggedrukt worden door de azijn. Die zet ik daarom bijna nooit in
  3. Salie doe ik voorzichtig mee vanwege juist weer de uitgesproken smaak, maar een beetje erbij kan nooit kwaad! Datzelfde geldt voor dragon
  4. Of ga voor een solitaire smaak in plaats van de kruidenmix: alleen dille of alleen munt.
Bovengenoemde kruiden kan je natuurlijk ook gedroogd inzetten.

3. Smaakmakers

  1. Ik gebruik meestal ook knoflook en ui naast bovengenoemde basismix
  2. Daarnaast kan je korianderzaad, mosterdzaad, jeneverbessen gebruiken (alles of een keuze uit)
  3. Laurierblad, karwijzaad en kruidnagel zijn ook lekker
  4. Of doe een tikje experimenteel en gebruik wat anijs of steranijs!
  5. Citroenschillen vind ik ook heel lekker
  6. Wil je Oosterse tonen, kies dan voor een combinatie van korianderzaad, komijnzaad, chilipeper, kurkuma en gember (poeder of vers) en limoenblad
Je kunt alle kanten op met smaakmakers! Gebruik vooral lekker veel, de azijn kan het hebben.
Oregano gaat er standaard in bij mij. Hele bossen!

Zuur jonge!

In veel inmaakrecepten worden er behoorlijke hoeveelheden suiker gebruikt. Recepten van Miss Beanie zijn vrij van geraffineerde suiker. Zelf vind ik de zure azijnsmaak super lekker, maar je kunt ook een aantal druppels stevia toevoegen voor een meer zoet/zure augurkensmaak.

Je hebt nodig

Omdat ik niet weet hoeveel jij gaat inmaken, werk ik met ‘delen’ en verder mag jij je gevoel laten spreken! Met kruiden en smaakmakers mag je behoorlijk scheutig zijn, in verband met de azijn.
  • 2 delen azijn op 1 deel water
  • Een keuze uit bovengenoemde kruiden en smaakmakers
  • Druivenblad voor op de bodem (door de tannine blijft wat je inmaakt knapperig). Heb je dit niet: geen probleem
  • Keukengerei: 2 pannen, schone glazen potten zonder etiket of stickerresten, soda, kooktang, schone doek
Een pot homegrown & homemade augurkenreepjes: ik word hier zo blij van!
Al jaren maak ik augurken en komkommer in. Dit jaar voor het eerst ook courgette. Ik heb linten gesneden met de dunschiller. Zal heel mooi staan op een salade!
In de grote pot zit de zogenaamde aughulk: een joekel van een augurk die verscholen achter een paar bladeren tot maxivrucht was ontwikkeld! De schil is te hard en de zaden ook, dus die verwijderde ik. Heerlijk bij een sambal boontjes en zilvervliesrijst!

Aan de slag

De etenwaren

  • Was de verse kruiden, de komkommer, augurken, en/of courgettes
  • Snij de komkommer/augurk en/of courgettes in de gewenste vorm. Dit kunnen repen zijn, blokjes, rondjes. Of zoals ik dit jaar voor het eerst deed: dunne linten. Kleine augurkjes hou je in tact;  want cornichons zijn natuurlijk ook leuk!
  • Snij je repen: houd dan rekening met de hoogte van je pot. De groente moet altijd volledig de azijn-watermix staan.
  • Snij de knoflook en ui in grotere parten. De chilipeper kan je er in z’n geheel in doen of snij de peper in lange dunne repen
  • Ris de kruidenblaadjes van de takjes, fijnhakken hoeft niet
  • Zorg dat alles (droge en verse kruiden en smaakmakers) klaar staat.

Tip: ik vind nog wel eens een joekel van een vergeten augurk ergens achter de rest verscholen. Als de schil is verkleurd (gelig, rodig), dan is ‘ie heel hard en niet meer lekker. Schil de augurk dan, verwijder de zaadlijsten en gebruik alleen het zachte vruchtvlees.

De potten

  • Schat op basis van de hoeveelheid komkommers/courgettes/augurken in hoeveel potten je nodig hebt.
  • Ga zeer hygienisch te werk. Zo heel af en toe is een pot bij mij niet meer goed als ik ‘m open. Dan is er toch een bacterie bij gekomen. Gebeurt ook met wijn, het blijft een natuurproduct!
  • Kook de potten uit zodat ze steriel zijn: in een grote pan water de potten en deksels ondergedompeld 10 minuten laten koken, met een heel klein schepje soda.
  • Laat een andere pan water ook koken en spoel de potten en deksels hierin om.
  • Pak de potten en deksels uit de pan met een kooktang en laat afdruipen op een schone doek.
(Je kunt ook sterilliseren in een hete oven of in de afwasmachine. Maar uitkoken is voor mij de meest duurzame optie en ik heb sowieso geen afwasmachine).
Maak een schatting; hoeveel azijn/watermix heb je nodig om de potten af te vullen? Als je te weinig hebt kan je altijd snel bijkoken dus liever iets te weinig dan teveel zou ik zeggen. Kook de azijnwatermix met het zout en peperkorrels.
  • Leg ondertussen op de bodem het druivenblad – als je die hebt – en daarop de diverse verse en gedroogde kruiden en smaakmakers
  • Vul de pot met de augurk/komkommer/courgette. Zorg dat er een rand van 1 centimeter overblijft
  • Haal de azijnmix van de kook en vul dan direct de potten op tot 1 centimeter onder de rand. Tik de pot een paar keer op het aanrechtblad zodat de eventuele luchtbellen aan de oppervlakte komen
  • Draai het deksel direct goed dicht en keer de pot direct om. Dit alles moet snel in verband met de hitte en het vacuüm trekken
  • Laat de potten een paar uur op de kop staan. Na een tijdje hoor je een plop en kan je de pot weer omdraaien
  • Noteer de datum van het inmaken en de ingrediënten op een etiket.

Geef de potten minimaal 2-3 weken de tijd zodat alles goed in de groente trekt. De ingemaakte groente kan je zeker wel een jaar bewaren. Geweldig hè!!!

Als je dit eenmaal een keer hebt gedaan, kan je het die keer erna eigenlijk wel zonder alles goed te lezen. Smaakmakers en hygiënisch te werk gaan zijn eigenlijk de twee belangrijkste zaken.
Succes! Ik weet zeker dat wanneer jij je pot augurken op zuur opent je een hele grote zoete glimlach krijgt.
Schrijf op een label of etiket wat de inmaakdatum was. En de ingrediënten; want dat ben je over een paar maanden anders waarschijnlijk vergeten!

Pimp je waterkefir

Pimp je waterkefir

Waterkefir groeit in populariteit! En dat is maar goed ook want het is een prima frisdrankvervanger, een goeie bron van probiotica, suikervrij en erg makkelijk zelf te maken! In mijn vorige blog heb ik uitgelegd hoe je waterkefir kunt maken. Zeker even lezen als je nieuw bent in kefirland!

In deze blog geef ik je een aantal variatietips. Ik vind het namelijk prima om de waterkefir ‘gewoon zo’ te drinken. Maar zo af en toe is het fijn om te varieren. En als je anderen bekend wilt maken met waterkefir is het pimpen van je kefir een prettige kennismaking.

1. Tijdens het fermenteren smaken toevoegen

Het basisrecept bestaat uit water, suiker en kefirkorrels. Dit basisrecept kan je uitbreiden met een extra ‘gast’ in de weckpot: de citroenschil is erg populair als smaakmaker. Zorg voor een biologische citroen en boen de citroen goed af. Ik gooi zelf alleen de schil in de pot. Sommigen gooien een halve citroen erin. Maar het vruchtvlees kan dan tussen de kefirkorrels komen te zitten tijdens het fermenteren. En dat blijft na het zeven achter. Ik hou het liefst alleen de korrels over. De citroenschillen haal je er gemakkelijk uit. Hoe zuiverder het blijft, hoe beter!

waterkefir smaak toevoegen miss beanie

Een kruidige kefir: deze krijgt als de basiskefir klaar is van mij een paar takjes rozemarijn. En de andere batch krijgt een paar takjes tijm.

2. Ná het fermenteren smaken toevoegen

Er zijn twee opties voor het smaken toevoegen na de twee dagen, (oftewel: de 1e fermentatie): gekoeld of op kamertemperatuur. Er ontstaat in beide gevallen een heerlijke bubbel! De kamertemperatuuroptie geeft meer koolzuur dan de koelkastversie.

Pimp je waterkefir met fruitsmaak

Fruit toevoegen aan je waterkefir is altijd fijn. Denk aan bijvoorbeeld:

  • citroen (sap en/of schil)
  • sinaasappel (sap en/of schil)
  • grapefruit (sap en/of schil)
  • appel (sap of reepjes)
  • ananas
  • perzik
  • abrikoos
  • banaan
  • bramen
  • mango
  • frambozen
  • blauwe bessen
  • aardbei

Dit zijn zomaar wat opties die mij erg bevallen. Experimenteer met het fruit van jouw keuze. Je kunt ze eventueel prakken voor meer smaak en kleur. Cranberries hebben een anti-bacteriële werking: gebruik die daarom niet.

Pimp je waterkefir met kruiden en specerijen

Ik ben gek op kruiden: op de gezondheidsvoordelen en de smaak. Je kunt kiezen voor warme smaken van bijvoorbeeld kaneel of steranijs. Of voor de frisse smaak van salie of rozemarijn.

  • steranijs
  • kaneel(stokje)
  • munt
  • rozemarijn
  • tijm
  • lavendel
  • salie
  • basilicum
  • dunne plakjes gember

Of wat dacht je van een smaakcombi: Provencaalse kruiden in je gepimpte waterkefir als wijnvervanger bij je bord pasta: geweldig toch!

Hoe lang duurt de tweede fermentatie?

Als je de kefir in de koelkast bewaart: laat het dan wel minimaal één dag goed intrekken (hoe langer hoe intenser de smaak). Smaakcombinaties maken zijn natuurlijk helemaal leuk!

Als je de waterkefir op kamertemperatuur laat doorfermenteren (tweede fermentatie) is het raadzaam ook ook minimaal twee dagen aan te houden, zodat je echt smaak toevoegt aan het drankje. Mijn bananenkefir staat soms wel vier of vijf dagen op de eettafel te fermenteren: heerlijk!

Miss Beanie is helemaal voor experimenteren. Ga dus vooral je gang met bovenstaand lijstje en met smaakmakers die er ook níet tussen staan! Het ergste wat je kan overkomen is dat het niet lekker is. Probeer eventueel uit met kleine flesjes zodat je niet direct een liter weg hoeft te gooien als je experiment nét niet helemaal lukt.

Waterkefir voor beginners

Niet iedereen is op slag verliefd op waterkefir. Voor de beginner kan je de smaak daarom beter op een prettige manier introduceren door bovengenoemde smaaktips. Maar er zijn meer mogelijkheden om de kefir iets zachter van smaak te krijgen.

  • leng de waterkefir aan met water
  • leng de waterkefir aan met een deel vruchtensap en een deel water
  • voeg extra veel (gekneusde) muntblaadjes toe en laat dit na het zeven in de fles meetrekken

Met bovenstaande tips kan je kinderen en de fans-in-wording kennis laten maken. De smaak is uiteraard zachter en wordt over het algemeen makkelijker geaccepteerd.

kefir met munt miss beanie

Het oog wil ook wat: glamourdrankje!

En wil je nu echt zorgen voor een onvergetelijke kefirervaring: serveer de waterkefir dan als healthy cocktail, helemaal in glamourstijl!

  • Gebruik bovengenoemde tips om de smaak te verzachten
  • Schenk de gepimpte waterkefir in een mooi champagneglas
  • Voeg een takje van bijvoorbeeld munt, lavendel of rozemarijn toe
  • Of voeg een aardbei toe, een paar blue berries, frambozen, een schijf citroen of een andere vrucht die vanuit het glas lonken naar jou en je gasten

Tot slot nog even een algemene tip: ookal staat de fles/pot in de koelkast: het blijft ietsje door fermenteren! Zorg dat de druk zich niet te hoog opbouwt en draai daarom af en toe de dop los. Dat geldt al helemaal voor de flessen die je op kamertemperatuur laat fermenteren.

Cheers!

Brouw je eigen gezondheidsdrankje: waterkefir

Brouw je eigen gezondheidsdrankje: waterkefir

Mijn moeder was toen ik jong was al bezig met ‘alternatieve’ natuurlijke gezondheidsmiddeltjes en gezond eten. Een daarvan was Het Yoghurtplantje. Niemand uit mijn omgeving kweekte zoiets. Maar bij ons stond het standaard in de koelkast. Ik vond het altijd een interessant plantje. Het uiterlijk deed me denken aan  koraal en een beetje aan kleine bloemkoolroosjes.

Kombucha

Jaren later raadde mijn moeder me aan om kombucha te maken. Er stond een grote glazen pot bij haar op de keukenkast. Gevuld met een bruinig vloeibaar goedje en een grote glibberige zwam bovenop. Afgesloten met een doek. Een vreemd gezicht met dito reuk. Ik kreeg een stuk ‘zwam’ mee: kon ik thuis ook kombucha brouwen. Want dit fermentatiedrankje was goed voor mijn darmen. En dát had ik wel nodig.

De geur (we hebben een open keuken) deed me na een maand brouwen toch besluiten om het voor gezien te houden. En ik vond het ook gedoe: iedere paar dagen weer een nieuw brouwsel maken met thee, suiker en water. En dan die glibberige zwam.

Nu kijk ik anders aan tegen vreemde brouwsels en tijdrovende klusjes. Maar nog steeds hou ik van makkelijk, snel en goedkoop. En daarom ben ik zo enthousiast over waterkefir!

blog waterkefir 4

Het waterkefirbrouwsel! Deze pot kocht ik bij Ikea en heeft een inhoud van 1,5 liter. Bovenop zie je belletjes, en drijven er enkele korrels en een vijg. De toegevoegde vijg geeft de gelige kleur aan de kefirdrank.

Melkkefir

We begonnen met melkkefir een aantal jaar geleden. De kefirkorrels werden toegevoegd aan melk. Dit bewaarde je enkele dagen buiten de koelkast, terwijl he top kamertemepratuur z’n werk kon doen. Het werd een soort karnemelk, dat me een heel klein beetje deed denken aan het yoghurtplantje van vroeger.

blog waterkefir 3

Na het zeven blijven de korrels achter in de plastic zeef. Een zachte ietwat gummy-achtige substantie.

En ondanks dat het fermentatieproces  de nadelige werking van melk vermindert, was ik er toch niet helemaal weg van. Ook vanwege het gedoe, en steeds weer opnieuw een liter melk te moeten aanschaffen.

Waterkefir

En toen zag ik een post van een facebookvriendin over waterkefir. Via haar kreeg ik over de post een starterspakje kefirkorrels. Direct na de eerste oogst waren mijn lief en ik helemaal enthousiast en hooked!

Kefir is makkelijk te maken, is snel klaar, kost weinig en levert veel op. Mensen die gewend zijn om frisdrank te drinken zijn meestal niet direct heel enthousiast. Maar kefir hoort inmiddels tot ons dagelijkse drankje.

Frisdrankvervanger

Mijn lief hield jaren geleden van cola light. Toen hij ontdekte wat er allemaal in zat is hij daar voor 98% mee gestopt. Toen werden het light vruchtensapjes uit de super. Bleek ook allemaal niet te gek te zijn voor dagelijks gebruik. Dat dus ook jaren geleden afgezworen. En toen kwam… Kefir! Dit is voor hem een heerlijke frisdrankvervanger dat geen aanslag is op zijn gezondheid en zelfs voordelen heeft!

In kefir zit namelijk o.a. vitamine B1, B2, B6, B8 en B12, vitamine C, D en H.

Hoe werkt het proces?

Kefir is een fermentatiedrank. Net als andere gefermenteerde dranken voedt kefir zich met suiker. Toen ik dat voor het eerst las moest ik me even achter de oren krabben. Want suiker probeer ik zoveel mogelijk te vermijden.

Maar in het fermentatieproces hebben de kefirkorrels suiker nodig als voeding. De suiker wordt tijdens het gisten omgezet in kefir. Kefir bevat o.a. probiotica die supergezond is voor je darmen! Waterkefir bevat vitamine B1, B2, B6, B12, C, D en H, mineralen en aminozuren.

Hoe maak je waterkefir?

Je hebt nodig:

  • 100 gram kefirkorrels
  • 1 liter water
  • tussen 30 en 80 gram suiker
  • optioneel: een of meerdere vijgen (ter bevordering van de groei van de korrels)

Gebruik een schone glazen weckpot, vul deze met 1 liter water en roer hier de suiker doorheen. Voeg tot slot de kefirkorrels toe.

Omdat het goedje gaat gisten moet je de weckfles niet volledig sluiten. Ik heb daarom de rubberen ring die om de deksel heen zit verwijderd. De deksel plaats ik op de fles, en  zet ik vast. Omdat de ring ontbreekt kan de opgebouwde druk ontsnappen.

Het is soms bijna rustgevend om naar het gistingsproces te kijken. Het leeft, borrelt en stijgt op en daalt.

Zet de pot/fles ergens waar het geen direct zonlicht krijgt, op kamertemperatuur. Na twee dagen is de kefir in principe klaar. Wij laten ‘m soms nog wel wat langer staan. Hij wordt dan uiteraard iets sterker van smaak.

blog waterkefir 2

Zorg voor schoon materiaal. Werk met plastic en glas. Kefir kan niet goed tegen rvs.

Klaar!

Na twee dagen is het brouwsel klaar voor consumptie! Maar eerst even de korrels van de vloeistof scheiden. Gebruik hiervoor een plastic of glazen kom en een plastic zeef. Geen rvs want dat heeft een nadelige werking op de kefir. Gooi je brouwsel door de zeef. Giet de kefir vervolgens in een schone glazen fles (ik gebruik liever zo min mogelijk plastic om voedsel in te bewaren, maar dat kan in principe ook). Deze kan in de koelkast bewaard worden.

De kefirkorrels kan je direct weer gebruiken voor een nieuwe batch. Maar omdat kefir zich vermeerdert tijdens het fermenteren kan je op een gegeven moment meer korrels hebben dan je nodig hebt. De korrels kan je in een weckpot met water en een klein beetje suiker in de koelkast bewaren. Door de kou zal het fermentatieproces grotendeels stoppen. Af en toe een heel klein beetje suiker erbij.

De korrels die ik niet gebruik voor het fermenteren gooi ik af en toe door een smoothie. Ik voorzie anderen ervan, en sommigen gebruiken het zelfs om de tuin te bemesten? Aan dat laatste heb ik me overigens nog niet gewaagd…

Wil je echt zéker weten dat er geen restsuiker in de kefir zit; zorg dan voor de ondergrens aan suiker en voeg een aantal gedroogde vijgen en/of abrikozen toe. Of laat de waterkefir niet twee dagen maar drie dagen fermenteren als je ziet dat hij nog heel actief is.

Pimp je kefir

In deel II leg ik meer uit over hoe je je kefirdrankje kunt pimpen. De basisdrank kan je namelijk heel lekker pimpen met allerlei natuurlijke smaakmakers!

De waterkefir opstarten

Via diverse Facebookgroepen en zelfs Marktplaats kan je aan kefirkorrels komen. Het kan zijn dat het starterspakketje even moet ‘opstarten’. Als de waterkefir na twee dagen minder bubbelt dan zou moeten, of smaakt het na twee dagen nog te zoet: gooi in dat geval de gezeefde kefirdrank weg (tenzij je geen problemen hebt met het opdrinken van de restsuiker in de waterkefri), spoel de korrels om en maak een nieuwe batch met dezelfde korrels. De korrels hebben soms even nodig om weer op volle toeren te kunnen draaien. Als de waterkefir goed bubbelt en diverse kefirkorrels zweven regelmatig van beneden naar boven is ‘ie goed aangeslagen. Een schepje natriumbicarbonaat kan ook een boost geven!

Je merkt het aan de groei van de korrels als ze aanslaan: de korrels beginnen te zweven, je ziet belletjes ontstaan, de korrels worden groter en het gewicht neemt ook toe: een teken van gezonde korrels die goeie waterkefir maken.

waterkefir met mooie bubbels

Meer weten over waterkefir? Check www.waterkefir.net

Meer weten over fermenteren? Volg Christian Weij op instagram! Hij is auteur van Verrot Lekker.

Succes met de waterkefir! Laat je hieronder weten wat je ervan vindt, misschien heb je nog tips of vragen!

like

Zorg er met 1 klik voor dat je geen nieuwe ontwikkelingen mist