Page content

Gefermenteerde aardappels uit de oven

Gefermenteerde aardappels uit de oven

Fermenteren is hot. En dat is maar goed ook. Fermenteren heeft volgens mij namelijk alleen maar voordelen, die ga ik je zo uitleggen. Naast dat het duurzaam en goedkoop is, is het ook gewoon fun vind ik. Het is eigenlijk gewoon een extra manier van bereiding van je voedsel. Dankzij pionier Christian Weij heeft Nederland ontdekt dat fermenteren helemaal niet zo ver van je bed is als de meesten van ons dachten.

Fermenteren: moeilijk of vies?

Nee joh! In deze blog lees je dat de basis eigenlijk heel erg makkelijk is! Omdat we de techniek niet meer zo goed kennen, roept het woord misschien een beetje rare associaties op. Maar bier, wijn, mosterd, olijven, kwark, yoghurt, karnemelk, zuurdesembrood en tabasco bijvoorbeeld: zijn allemaal gefermenteerd.

De voordelen van fermenteren

Fermenteren heeft echt zoveel voordelen. Ik leg het je kort uit.

  1. Conserveren
    Je verlengt de levensduur van je eten. Vroeger was dat natuurlijk bittere noodzaak, maar ook nu kan het gewoon ruimte in je vriezer en koelkast schelen, naast dat het fun is
  2. Duurzaam
    De wat minder uitziende groente in je koelkast die je eigenlijk niet meer vitaal genoeg zou vinden voor op je bord piep je er in no time mee op. Een bejaarde voorraad bietjes achterin je groentela hoef je dus niet meer weg te gooien
  3. Gezond
    In het fermentatieproces worden er stoffen omgezet. En zo ontstaat er bijvoorbeeld vitamine C of probiotica in je zuurkool, dankzij de melkzuurbacterie. Daarnaast helpt het je in het verteren van je voedsel en worden er in het proces antinutriënten afgebroken
  4. Smaak
    Gefermenteerd voedsel kan werken als smaakversterker. Als je wel eens kimchi hebt gegeten weet je wat ik bedoel.
Kies zelf het formaat aardappels; krieltjes of gewoon grote joekels
Gebruik een gesteriliseerde pot en zorg dat de aardappels onder de oppervlakte blijven
Bedek met een schone stoffen doek en sluit af met een elastiekje
Spoel de aardappels af
Maak ze droog met een schone doek
Besprenkel met olijfolie
In de oven!
Lekkere fluffy aardappels; ze zijn heerlijk!

Keukengerei

  • Gesteriliseerde pot van 800-1000 ml
  • 2 schone doeken
  • Elastiekje
  • Oven

Je hebt nodig

voor 3-4 personen

  • 500 gram biologische aardappels
  • 15 gram zeezout
  • 500 ml water
  • 3 el olijfolie

Aan de slag

  • Boen de aardappels schoon en ontpit ze
  • Snij ze – afhankelijk van de grootte van de piepers – in helften (krieltjes) of bij grotere aardappels in vijf of zes partjes
  • Meng in de glazen pot het water met het zeezout en laat het zeezout volledig oplossen
  • Voeg de aardappelpartjes toe en zorg dat ze volledig onder het pekelwater zitten
  • Dek af met een schone stoffen (zak)doek en maak vast met een elastiekje
  • Laat de aardappels 3-5 dagen fermenteren op kamertemperatuur, waarbij je direct zonlicht vermijdt
  • Spoel na 3-5 dagen de aardappels af en droog ze met een schone doek *)
  • Verwarm de oven voor op 200 graden
  • Meng de olie door de aardappels en plaats op een bakplaat in het midden van de oven. Voeg eventueel kruiden naar smaak & keuze toe. Zout is niet nodig!
  • Bak gaar in ca. 25 minuten

*) Ik fermenteer de aardappels overigens ook wel eens een week. Je proeft dan echt het effect van de melkzuurbacterie. Wat jij lekker vindt is een kwestie van uitproberen!

“Is het nog goed?”

Fermenteren is dus echt niet moeilijk! Zorg gewoon dat je met schone materialen werkt en geef verder je neus de kost. Er kan soms een wit laagje bovenop het pekelwater ontstaan. Dat noem je ‘kahm’ en is GEEN schimmel. Je kunt het eraf scheppen, of je kunt het laten zitten. Maar je hoeft je aardappels niet weg te gooien.

Ook kan het gebeuren dat het pekelwater een beetje gaat ‘borrelen’ of dat er koolzuur ontstaat; dat is ook niet erg. Ruikt het zuur? Dat is precies wat je wilt hebben! Zolang je geen verrotte lucht ruikt of er schimmel ontstaat zit je helemaal goed.

Eet smakelijk!

 

Pompoen in het zuur (ingemaakte pompoen)

Pompoen in het zuur (ingemaakte pompoen)

Ingemaakte pompoen. Ooit gegeten? Ik niet. Althans: tot voor kort niet! Als je moestuiniert kan je een leuk aantal pompoenen oogsten. Of als je er eentje koopt kan het soms iets meer zijn dan je nodig hebt. Gelukkig is de pompoen breed inzetbaar. Je roostert ‘m in de oven, bakt er cake mee, maakt een vegan curry, je verwerkt ‘m in je smoothie of… je maakt ‘m dus in!

Inmaken: je moet er wel even de tijd voor nemen. Maar het leuke van inmaken is dat je maanden na je oogst (of aankoop op de markt) nog kunt nagenieten. Ik voel me de koning te rijk als ik de kelder inloop om een potje ingemaakte of gefermenteerde groente te pakken. Zonder toegevoegde vage E-nummers of suikers, en helemaal door jou gemaakt.

Pompoen en courgette inmaken

Al jaren maak ik een deel van mijn komkommeropbrengst en sowieso mijn augurken uit de tuin in. En afgelopen zomer heb ik dat ook voor het eerst gedaan met mijn courgettes. Wat een leuke ontdekking was dat zeg. Want de courgette is ook al zo’n breed inzetbaar soort! Vers heel divers in te zetten. Rauwe plakjes courgette in plaats van een toostje, linten voor in de salade, als vulling in je brownie… of dus ingemaakte courgette!

Maar dan nu terug naar de pompoen. Ik had een pracht van een pompoen gekregen en daar heb ik allerlei gerechten mee gemaakt. En ik vroeg me af hoe ingemaakte pompoen – of pompoen in het zuur – zou smaken. Als het kan met komkommer, augurk (duh) en courgette; waarom dan niet met pompoen? Dus een deel van de pompoen onderwierp ik aan een experiment. Ik hou van experimenteren. En helemaal als dat lukt natuurlijk. Wat bleek? Een voltreffer! Ik heb een aantal potten gemaakt; een met blokjes, eentje met ‘frietjes’, met dunne plakken en een met hele dunne linten. Allemaal gelukt en allemaal leuk en lekker! En het leuke is: je hoeft ‘m niet eerst te koken. Op de redactie bij Seasons – waar ik voor blog – waren ze ook enthousiast!

Hoe gebruik je de ingemaakte pompoen?

De toepassing is heel breed. Een zuurtje toevoegen aan je gerecht is namelijk heel vaak heel welkom. Dus als ik een lunchsalade maak met zilvervliesrijst, bladgroente en avocado bijvoorbeeld, dan is de pompoen in het zuur een hele goeie balansbrenger. Maar ook als zuurtje als onderdeel van een borrelplankje zijn de blokjes of slierten heerlijk.
In plaast van atjar bij je indonesische/chinese wokgerecht,of op je cracker met hummus. Je ziet het: in plaats van een augurk kan je de pompoen inzetten.

Let er wel op: de pompoen blijft harder dan de augurk of komkommer. Voor in een salade zijn de linten daarom heel lekker. Maar juist ook wat hardere kleine blokjes of julienne gesneden reepjes kunnen een fijne structuur geven aan een wat zachtere/smeuïge salade bijvoorbeeld.

 

Linten, blokjes, frietjes, plakken: de pompoen leent zich er prima voor! Labeltje erom heen zodat ik weet wat de inmaakdatum was en wat de inhoud is.

En nu: de voorbereidingen!

1. De basis

Mijn basis bestaat uit (inmaak)azijn, water, zout en peper. En verder gebruik de kruiden en smaakmakers die ik voorradig heb of waar ik zin in heb. Naast de zure smaak van azijn vind ik het lekker om kruiden en smaakmakers te gebruiken. Er zijn talloze mogelijkheden. Je kunt met verse of met gedroogde kruiden werken. Of  met een combinatie ervan. Met gemalen kruiden kan je prima werken maar water/azijnvloeistof wordt er wel troebel van. Iets minder esthetisch, maar wel net zo lekker.

2. Verse kruiden

Welke kruidenmixen kan je bijvoorbeeld gebruiken?

  1. Oregano, tijm, rozemarijn. Een prima combinatie!
  2. Peterselie en basilicum kan in principe ook maar de zachte smaak kan weggedrukt worden door de azijn. Die gebruik ik daarom niet.
  3. Salie heeft juist weer de uitgesproken smaak, dus niet al te enthousiast. Maar een beetje erbij kan nooit kwaad! Datzelfde geldt voor dragon.
  4. Je kunt ook voor een solitaire smaak kiezen in plaats van de kruidenmix. Alleen dille of alleen munt bijvoorbeeld.
Bovengenoemde kruiden kan je natuurlijk ook gedroogd gebruiken.

3. Andere smaakmakers

  1. Ik gebruik ook vaak knoflook en ui naast bovengenoemde basismix
  2. Daarnaast kan je korianderzaad, mosterdzaad, jeneverbessen gebruiken (alles of een keuze uit)
  3. Laurierblad, karwijzaad en kruidnagel zijn ook lekker
  4. Of experimenteer met (ster)anijs!
  5. Citroenschillen vind ik ook echt heel lekker erin
  6. Wil je Oosterse tonen, kies dan voor een combinatie van korianderzaad, komijnzaad, chilipeper, kurkuma en gember (poeder of vers) en limoenblad of citroenblad

4. Zuur zeg!

In veel inmaakrecepten worden er behoorlijke hoeveelheden suiker gebruikt. Recepten van Miss Beanie zijn vrij van geraffineerde suiker. Zelf vind ik de zure azijnsmaak gewoon echt lekker, maar je kunt ook steviadruppels toevoegen voor meer zoet.

5. Benodigdheden

Omdat ik niet weet hoeveel jij gaat inmaken, werk ik met ‘delen’ en verder mag jij je gevoel laten spreken! Met kruiden en smaakmakers mag je behoorlijk scheutig zijn, in verband met de azijn.
  • 2 delen azijn op 1 deel water *)
  • Een keuze uit bovengenoemde kruiden en smaakmakers
  • Keukengerei: 2 pannen, schone glazen potten zonder etiket of stickerresten, soda, kooktang, schone doek

*) Maar hoeveel dan? Hou rekening dat je – nadat je de potten hebt gevuld met de pompoen – nog ongeveer een derde moet opvullen tot een centimeter onder de rand. Heb je een pot met een inhoud van 600 ml? Zorg dan dat je 200 ml azijn/watermengsel kookt.

 

Naast een lekkere smaakopkikker van je salade ziet het mooie oranje er natuurlijk ook prachtig uit op je bord!

Aan de slag

1. De etenwaren

  • Was de verse kruiden en de pompoen (schillen hoeft niet, mag wel)
  • Snij de pompoen in de gewenste vorm.
    Dit kunnen repen zijn, blokjes, rondjes of dunne linten. Snij je repen: houd dan rekening met de hoogte van je pot: houd ze niet langer dan tot 2 cm onder de rand van de pot. De pompoen moet namelijk altijd volledig in de azijn-watermix staan.
  • Gebruik je nog extra smaakmakers? Snij dit (de knoflook, ui in grotere parten. De chilipeper kan je er in z’n geheel in doen of snij de peper in lange dunne repen)
  • Ris de kruidenblaadjes van de takjes, fijnhakken hoeft niet. Een heel takje kan er ook in: staat mooi als je dit tegen het glas plaatst!
  • Zorg dat alles (droge en verse kruiden en smaakmakers) klaar staat.

2. De potten

  • Bepaal op basis van de hoeveelheid pompoen hoeveel potten je nodig hebt.
  • Ga zeer hygienisch te werk. Zo heel af en toe is een pot bij mij niet meer goed als ik ‘m open. Dan is er toch een bacterie bij gekomen. (Gebeurt ook met wijn, het is en blijft een natuurproduct)
  • Kook de potten uit zodat ze steriel zijn: in een grote pan water de potten en deksels ondergedompeld 10 minuten laten koken, met een heel klein schepje soda.
  • Laat een andere pan water ook koken en spoel de potten en deksels hierin om.
  • Pak de potten en deksels uit de pan met een kooktang en laat afdruipen op een schone doek.
(Je kunt ook sterilliseren in een hete oven of in de afwasmachine. Maar uitkoken is voor mij de meest duurzame optie en ik heb sowieso geen afwasmachine).
  • Kook de azijnwatermix met het zout en peperkorrels
  • Doe ondertussen de diverse verse en gedroogde kruiden en smaakmakers in de pot
  • Vul de zo heet mogelijke pot met de pompoen. Zorg dat dat je niet verder vult dan 2 centimeter tot de bovenrand van je pot
  • Haal de azijnmix van de kook en vul dan direct de potten af tot 1 centimeter onder de rand. Tik de pot een paar keer op het aanrechtblad zodat de eventuele luchtbellen aan de oppervlakte komen
  • Draai het deksel direct goed dicht en keer de pot direct om: dit heeft te maken met het vacuüm trekken
  • Laat de potten op de kop staan totdat ze volledig zijn afgekoeld. Na een tijdje hoor je een plop en kan je de pot weer omdraaien
  • Noteer de datum van het inmaken en de ingrediënten op een etiket.

Geef de ingemaakte pompoen minimaal 2 maanden de tijd zodat alles goed intrekt. Met dunne linten kan je al eerder aan de slag. De ingemaakte pompoen kan je zeker wel een jaar bewaren.

Best een lang verhaal, maar als je dit eenmaal een keer hebt gedaan, dan kan je het die keer erna eigenlijk wel zonder alles goed te lezen. Smaakmakers en hygiënisch te werk gaan: dit zijn eigenlijk de twee belangrijkste zaken.
Succes! Pompoen in het zuur: wat een rijkdom!

Appelchips maken

Appelchips maken
De appel is toch wel een van de fijnste fruitsoorten vind ik. De appel leent zich voor zoete en hartige gerechten. Laat zich makkelijk meenemen in de tas; altijd fijn als gezond tussendoortje. Lekker in de salade, door de taart, in een stoofgerecht, door de smoothie… De appel groeit met gemak in je tuin en het laat zich prima inmaken. Ik denk dat ik er maar een liedje over ga schrijven. “Was iedereen maar zoals de appel”, of zoiets.

Een appelboom in de tuin? Doen als het kan!

Ik kreeg 15 jaar geleden een kadobon voor een tuincentrum. Nou ja, niet voor een tuincentrum (mocht ik willen); maar van vrienden welteverstaan. Maar… ik kon er dus iets mee aanschaffen in een tuincentrum. Ik was toen nog niet heel fanatiek met moestuinieren bezig, hier en daar een kruidenplantje en wat fruitstruikjes. En een appelboompje leek me ook wel wat. Daar fietste ik dan; bon ingeruild voor een boompje, heel blij met een kleuterformaat appelboom op m’n bagagedrager. Ik bedacht er een mooi plekje voor: midden in het gazonnetje in onze achtertuin. M’n lief had liever gezien dat ‘ie iets minder prominent in het midden werd geplant, maar ik wist het zeker: boompje móet middenin het gras. Achteraf gaf m’n lief me gelijk (heerlijk is dat…); het zag er gezellig uit en paste prima.
Het eerste jaar deed boompje niets, maar dat had ik wel verwacht. Het tweede jaar bloeide boompje voorzichtig. Maar uiteindelijk bleef van die gematigde bloesempracht slechts één appel over als resultaat daarvan. Ik kan me nog goed herinneren dat ik een tuinfeest gaf en het zoontje van vrienden van ons zich nogal tot die ene appel aangetrokken voelde. Hing ook nog eens op kindergrijphandjeshoogte. Ik ben nog nooit zo vaak naar de appelboom gerend als toen. “Mine! Stay off!” Je leert me dus waarschijnlijk pas echt kennen als je me in mijn tuinhabitat ziet.

Appels conserveren

We zijn inmiddels hele hoeveelheden appels verder. En het maken van appelcompote is een van de klusjes die ik ieder jaar uitvoer. Maar omdat ik voor het online platform Oostkoken van het Seasons Magazine een drieluik schrijf, ging ik verder op zoek naar appelconserveertechnieken. Zo heb ik inmiddels appels gefermenteerd; heel leuk, lekker en gezond! En ik ging eindelijk aan de slag  met het drogen van appels. Appelchips; hoewel je dus echt niet aan aardappelchips moet denken.

Appels drogen

Mensen met een dehydrator (een droogoven) zullen dit klusje regelmatig doen. Maar ik heb het ‘gewoon’ in de oven gedaan. Ik ben nogal van de duurzaamheid, en dit is nu niet echt het aller-aller-duurzaamste. Kruiden droog ik bijvoorbeeld gewoon in/aan de lucht; daar komt geen kWh om de hoek kijken. Maar aangezien ik nog geen zonnedroogoven heb, werd het toch de normale oven. Voor een keertje mag dat, vind ik. Ter compensatie de komende week de verwarming een graadje lager – lol.

Appelchips

Ik vind ze verrassend lekker! De chips zijn als ze net uit de oven komen nog een beetje knapperig. Als je ze bewaart in een pot verdwijnt het knapperige natuurlijk wel, maar dan hou je een lekkere chewy bite over. Het zoetzure uit de appel wordt geconcentreerder en het is een lekker tussendoortje waar je best even op kunt kauwen. Een aanradertje dus!
Ze zijn niet helemaal te vergelijken met wat je ook wel eens op de markt of in de winkel koopt. Er is geen suiker of iets anders aan toegevoegd om ze knapperig te maken. Puur natuur; ik hou ervan.
Appelkrulchips! Ze staan prachtig op het schaaltje dat van mijn moeder is geweest.
Waarschuwing: de appelchipjes hebben wel een gevaarlijk hoog dooreetgehalte. Pot snel dicht en opbergen dus!

Je hebt nodig

  • stevige appels (met ca. 7-8 appels vul je twee ovenroosters)
  • een oven en twee ovenroosters
  • shashlickpennen of satéprikkers
  • een mandoline, een schnittfix, een rasp of een hele goeie snijtechniek
  • een appelboor

Aan de slag

  • Boen de appels goed schoon, je hoeft ze niet te schillen
  • Verwijder het klokhuis met de appelboor
  • Snij dunne plakjes van de appels; hoe dunner hoe beter
  • Rijg de plakjes aan de stokjes en hou tussen ieder plakje wat ruimte
  • Zet de hetelucht oven aan op 100 graden
  • Plaats de satéstokjes op het rek en laat de appelschijfjes tussen de roosterdraden vallen *)
  • Plaats een pollepel tussen de oven en de ovendeur; een klein kiertje is voldoende
  • Afhankelijk van de dikte van je schijfjes en de hoeveelheid appelchips zullen ze na 2 uur ongeveer klaar zijn. Check regelmatig
  • Bewaar de appelchips in een afgesloten pot op een donkere koele plaats
  • De houdbaarheid is sowieso enkele dagen maar hangt ook af van hoe droog je chips uiteindelijk zijn geworden
*) ik kies voor het ophangen van de appelchips. Neerleggen op een bakplaat met bakpapier kán natuurlijk ook, maar het neemt meer ruimte in en het duurt langer voordat de appelchips gedroogd zijn.

Variatie

De pure smaak van de appelchips vind ik al helemaal geweldig! De friszure-zoete smaak wordt door het droogproces natuurlijk alleen nog maar geconcentreerder. Wil je variatie?
  • Strooi wat kaneelpoeder over de appelschijfjes
  • Of wat dacht je van anijspoeder? Go crazy!
De appelchips zijn heerlijk; zo uit het vuistje, maar ook leuk om je smoothiebowl, een (appel)taart of dessert ermee te decoreren. Enne… de week erop de verwarming een graadje lager om te compenseren voor het energieverbuik hè… – lol (of niet lol – dat is de vraag).

Houdbaarheid

Als de appelschijfjes zijn afgekoeld zijn ze heerlijk knapperig. Eenmaal in de (weck)pot bewaard worden ze juist lekker gooey. De appelchips zijn sowieso een paar weken houdbaar mits goed gedroogd. Bewaar in een goed afgesloten (weck)pot op een koele plaats, maar niet in de koelkast.

PS: wil je meer appelinspiratie? Lees dan hier meer over een makkelijk warm appeltussendoortje uit de oven, of maak gefermenteerde appels. En appelcompote maken? Doen!

Makkelijke en snelle appelcompote

Makkelijke en snelle appelcompote
Een van de makkelijkste conserveerklusjes vind ik het maken van appelcompote. Heel makkelijk en snel gepiept. En het is ook zo dankbaar werk: een paar potten in de kelder die je superlang kunt bewaren zodat je er ná het hele appelseizoen nog van kunt nagenieten. Waarom ik dit zo’n makkelijk klusje vind? Omdat je er bijna niets voor hoeft te doen! Ik schil de appels niet, ik pureer ze niet en ik zoet ze niet. Ik kook ze kort en schep ze over in gesteriliseerde potten. That’s it! Nou ja, even in stukjes hakken, dat wel. Maar daar is eigenlijk alles ook wel mee gezegd.
Ik maak ook wel eens appelcompote van appels die nét even te lang op de fruitschaal hebben gelegen. Net even te taai geworden voor normale consumptie. Of maak er dit appeltussendoortje mee; ook heerlijk.
Anyway, appelcompote maken dus. Ik snap niet dat mensen de appels schillen, bijzoeten met suiker of ze pureren; ik hou van de eerlijke pure smaak en van de structuur van de stukjes appel mét schil. Nog niet eerder geprobeerd? Doen!
In onze kelder heb ik een krat met allerlei formaten glazen potten. Omdat ik de enige ben die appelmoes eet, gebruik ik kleine potjes. Dit potje kreeg ik van mijn zus: iedereen helpt mee met het verzamelen van glazen potjes! Snel een label eraan en hups, naar de kelder.

Wat heb je nodig

  • Appels
  • Gesteriliseerde glazen potten inclusief deksel zonder etiket of lijmresten
  • Gesteriliseerde kooktang en lepel/glazen maatbeter met schenktuit

Aan de slag

  • Boen de appels goed schoon, snij ze in kwarten, ontdoe de appels van hun klokhuis en hak in kleine stukjes*
  • Doe de appelstukjes in een pan met een heel klein laagje water met het deksel erop
  • Zodra de appels koken, zet het vuur op een laag pitje en laat gaar of beetgaar koken – net wat je lekker vindt. Roer regelmatig voorzichtig door de pan en check of er voldoende water in de pan blijft om aanbranden te voorkomen
  • Steriliseer de glazen potten en deksels (hoef je niet nieuw te kopen: gewoon opsparen of aan je omgeving vragen!) in een pan met kokend water en een klein beetje soda gedurende 5-10 minuten. Hevel de potten daarna met een kooktang over in een pan met kokend water gedurende 5-10 minuten
  • Schep of giet de appelcompote in de zo heet mogelijke glazen potten, zorg ervoor dat de randjes schoon blijven. In geval van een nauwe opening biedt een glazen maatbeker met schenktuit uitkomst. Zorg dat je de pot opvult tot 1 centimeter van de rand
  • Draai direct de dop erop en zet de pot op de kop: met de dop aan de onderkant dus
  • De potten kan je omdraaien nadat je een plop hoort en/of de inhoud volledig is afgekoeld; de potten zijn vacuüm gezogen!
*) Het formaat appelstukjes hangt af van je voorkeur. Bij mij zijn ze redelijk groot; vind ik lekker, het werkt snel en het kookt toch wel zacht.

Labelen van je voorraad

Label de potten: noteer de inhoud en datum en eventuele bijzonderheden (ik heb bijvoorbeeld twee soorten appelcompote, omdat we twee soorten appelbomen hebben.). Tip: gebruik geen sticker zodat je de pot daarna weer kunt gebruiken en je geen etiketresten hoeft te verwijderen. Ik gebruik altijd een stukje stevig papier en een touwtje.

Suiker om te conserveren? Nee hoor!

De meesten van ons denken dat bij het inmaken van fruit we moeten werken met (gelei)suiker. Het is écht niet nodig om suiker toe te voegen. Niet voor de smaak en niet voor het conserveren. Als je zorgt dat je weinig water gebruikt: echt alleen maar een laagje om de eerste zet te geven – daarna komt er genoeg vocht uit de appels – dan heb je een heerlijke diepe zoete smaak. De smaak hangt natuurlijk ook wel een beetje af van je appel. Ik ben daarom bijvoorbeeld geen fan van golden delicious. Die vind ik veel te vlak van smaak.
Ik ben enkele jaren geleden gaan experimenteren met inmaken zonder suiker. De angst om suikervrij in te maken bleek ongegrond. Zelfs met bramen heb ik hier geen last van. Na het openen van een pot of fles kan ik bepalen wat ik eventueel verder aan de compote toevoeg. Is de sap te dun en wil ik een saus (in geval van bramensaus bijvoorbeeld)? Geleisuiker komt er bij mij niet meer in! Voor koude bereiding voeg ik eenvoudig wat Johannes Broodpitmeel toe of chiazaad. En bij verhitting agar agar of zelfs gewoon arrowroot of maizena.
Heb ik meer zoet nodig voor het recept waarin ik de appelcompote verwerk: dan pureer ik wat banaan, gedroogde abrikoos of dadel of ik voeg wat stevia, kaneel, steranijs of vanillepoeder toe. Suiker hoeft dus echt niet.
En dan de structuur van compote… Ik ben er dol op! Heb je gezinsleden die meer van appelmoes houden en/of de schil niet kunnen appreciëren? Dan kan je altijd nog de staafmixer tevoorschijn halen. Zoals je merkt maak ik fruit dus in zonder er verder iets mee te doen. En op het moment van openen en verder bereiden kan ik er alle kanten mee op.

De houdbaarheid

Als je hygiënisch werkt, blijft je ingemaakte fruit zeker wel een jaar goed. Ik heb wel eens bramensaus (zonder suiker!) van drie jaar oud in de kelder gevonden en die was nog heerlijk! Na openen is de appelcompote in de koelkast nog ca. drie dagen houdbaar. Maar dat red je waarschijnlijk toch niet…
Ik heb in alle jaren waarin ik appelcompote maak één keer een misser gehad. Ik had toen geen geduld om de glazen potten goed te steriliseren en had ze alleen even snel ondergedompeld. Een van de potten uit die batch was niet meer goed. En dat merk je snel genoeg. Na het openen stroomde de compote eruit, zonder dat we er iets aan deden! Hygiëne is dus van belang.
Wat ook van belang is dat de deksels onbeschadigd zijn: geen deukjes, geen krassen aan de binnenkant.

De award voor het makkelijkste inmaakklusje!

Meer dan appels en potten heb je dus niet nodig; makkelijk toch? Heel veel succes met het maken van je appelcompote! Appeltje eitje.
PS: wil je nog meer appelinspiratie? Lees dan hier meer over het fermenteren van appels. Of wat dacht je van deze amuse met gefermenteerde appel, hazelnoten en knolselderij?

Augurk, komkommer of courgette inmaken

Augurk, komkommer of courgette inmaken
Ik maak al een aantal jaren komkommer en augurk in. Van slechts een paar planten heb je namelijk een enorme opbrengst. En hoewel het heerlijk is om de komkommer vers te nuttigen (check dit gazpachorecept bijvoorbeeld eens!), soms heb je gewoon bijna teveel. En dat is ook prima, want dan is inmaken een hele leuke en bevredigende optie. Dit jaar heb ik voor het eerst ook courgette ingemaakt.
Het kost al met al meestal anderhalf uur om alles in de potten te krijgen (ligt natuurlijk ook aan de hoeveelheden hè…). Dus zet een muziekje op, knoop je schort om en go!

Kruiden & smaakmakers

Naast de zure smaak van azijn is het natuurlijk lekker om kruiden en smaakmakers te gebruiken. Er zijn talloze mogelijkheden. Je kunt met verse kruiden werken, met gedroogde kruiden of met en combinatie ervan. Je kunt ook met gemalen kruiden werken, houd er dan wel rekening mee dat het water troebel wordt; iets minder esthetisch, maar wel net zo lekker.

1. De basis

Mijn basis bestaat uit azijn, water, zout, en peper. En verder gebruik de kruiden en smaakmakers die ik voorradig heb of waar ik zin in heb.

2. Verse kruiden

Hier geef ik je enkele voorbeelden van kruidenmixen:

  1. Oregano, tijm, rozemarijn. Altijd lekker!
  2. Peterselie en basilicum kan in principe ook maar de smaak kan weggedrukt worden door de azijn. Die zet ik daarom bijna nooit in
  3. Salie doe ik voorzichtig mee vanwege juist weer de uitgesproken smaak, maar een beetje erbij kan nooit kwaad! Datzelfde geldt voor dragon
  4. Of ga voor een solitaire smaak in plaats van de kruidenmix: alleen dille of alleen munt.
Bovengenoemde kruiden kan je natuurlijk ook gedroogd inzetten.

3. Smaakmakers

  1. Ik gebruik meestal ook knoflook en ui naast bovengenoemde basismix
  2. Daarnaast kan je korianderzaad, mosterdzaad, jeneverbessen gebruiken (alles of een keuze uit)
  3. Laurierblad, karwijzaad en kruidnagel zijn ook lekker
  4. Of doe een tikje experimenteel en gebruik wat anijs of steranijs!
  5. Citroenschillen vind ik ook heel lekker
  6. Wil je Oosterse tonen, kies dan voor een combinatie van korianderzaad, komijnzaad, chilipeper, kurkuma en gember (poeder of vers) en limoenblad
Je kunt alle kanten op met smaakmakers! Gebruik vooral lekker veel, de azijn kan het hebben.
Oregano gaat er standaard in bij mij. Hele bossen!

Zuur jonge!

In veel inmaakrecepten worden er behoorlijke hoeveelheden suiker gebruikt. Recepten van Miss Beanie zijn vrij van geraffineerde suiker. Zelf vind ik de zure azijnsmaak super lekker, maar je kunt ook een aantal druppels stevia toevoegen voor een meer zoet/zure augurkensmaak.

Je hebt nodig

Omdat ik niet weet hoeveel jij gaat inmaken, werk ik met ‘delen’ en verder mag jij je gevoel laten spreken! Met kruiden en smaakmakers mag je behoorlijk scheutig zijn, in verband met de azijn.
  • 2 delen azijn op 1 deel water
  • Een keuze uit bovengenoemde kruiden en smaakmakers
  • Druivenblad voor op de bodem (door de tannine blijft wat je inmaakt knapperig). Heb je dit niet: geen probleem
  • Keukengerei: 2 pannen, schone glazen potten zonder etiket of stickerresten, soda, kooktang, schone doek
Een pot homegrown & homemade augurkenreepjes: ik word hier zo blij van!
Al jaren maak ik augurken en komkommer in. Dit jaar voor het eerst ook courgette. Ik heb linten gesneden met de dunschiller. Zal heel mooi staan op een salade!
In de grote pot zit de zogenaamde aughulk: een joekel van een augurk die verscholen achter een paar bladeren tot maxivrucht was ontwikkeld! De schil is te hard en de zaden ook, dus die verwijderde ik. Heerlijk bij een sambal boontjes en zilvervliesrijst!

Aan de slag

De etenwaren

  • Was de verse kruiden, de komkommer, augurken, en/of courgettes
  • Snij de komkommer/augurk en/of courgettes in de gewenste vorm. Dit kunnen repen zijn, blokjes, rondjes. Of zoals ik dit jaar voor het eerst deed: dunne linten. Kleine augurkjes hou je in tact;  want cornichons zijn natuurlijk ook leuk!
  • Snij je repen: houd dan rekening met de hoogte van je pot. De groente moet altijd volledig de azijn-watermix staan.
  • Snij de knoflook en ui in grotere parten. De chilipeper kan je er in z’n geheel in doen of snij de peper in lange dunne repen
  • Ris de kruidenblaadjes van de takjes, fijnhakken hoeft niet
  • Zorg dat alles (droge en verse kruiden en smaakmakers) klaar staat.

Tip: ik vind nog wel eens een joekel van een vergeten augurk ergens achter de rest verscholen. Als de schil is verkleurd (gelig, rodig), dan is ‘ie heel hard en niet meer lekker. Schil de augurk dan, verwijder de zaadlijsten en gebruik alleen het zachte vruchtvlees.

De potten

  • Schat op basis van de hoeveelheid komkommers/courgettes/augurken in hoeveel potten je nodig hebt.
  • Ga zeer hygienisch te werk. Zo heel af en toe is een pot bij mij niet meer goed als ik ‘m open. Dan is er toch een bacterie bij gekomen. Gebeurt ook met wijn, het blijft een natuurproduct!
  • Kook de potten uit zodat ze steriel zijn: in een grote pan water de potten en deksels ondergedompeld 10 minuten laten koken, met een heel klein schepje soda.
  • Laat een andere pan water ook koken en spoel de potten en deksels hierin om.
  • Pak de potten en deksels uit de pan met een kooktang en laat afdruipen op een schone doek.
(Je kunt ook sterilliseren in een hete oven of in de afwasmachine. Maar uitkoken is voor mij de meest duurzame optie en ik heb sowieso geen afwasmachine).
Maak een schatting; hoeveel azijn/watermix heb je nodig om de potten af te vullen? Als je te weinig hebt kan je altijd snel bijkoken dus liever iets te weinig dan teveel zou ik zeggen. Kook de azijnwatermix met het zout en peperkorrels.
  • Leg ondertussen op de bodem het druivenblad – als je die hebt – en daarop de diverse verse en gedroogde kruiden en smaakmakers
  • Vul de pot met de augurk/komkommer/courgette. Zorg dat er een rand van 1 centimeter overblijft
  • Haal de azijnmix van de kook en vul dan direct de potten op tot 1 centimeter onder de rand. Tik de pot een paar keer op het aanrechtblad zodat de eventuele luchtbellen aan de oppervlakte komen
  • Draai het deksel direct goed dicht en keer de pot direct om. Dit alles moet snel in verband met de hitte en het vacuüm trekken
  • Laat de potten een paar uur op de kop staan. Na een tijdje hoor je een plop en kan je de pot weer omdraaien
  • Noteer de datum van het inmaken en de ingrediënten op een etiket.

Geef de potten minimaal 2-3 weken de tijd zodat alles goed in de groente trekt. De ingemaakte groente kan je zeker wel een jaar bewaren. Geweldig hè!!!

Als je dit eenmaal een keer hebt gedaan, kan je het die keer erna eigenlijk wel zonder alles goed te lezen. Smaakmakers en hygiënisch te werk gaan zijn eigenlijk de twee belangrijkste zaken.
Succes! Ik weet zeker dat wanneer jij je pot augurken op zuur opent je een hele grote zoete glimlach krijgt.
Schrijf op een label of etiket wat de inmaakdatum was. En de ingrediënten; want dat ben je over een paar maanden anders waarschijnlijk vergeten!
like

Zorg er met 1 klik voor dat je geen nieuwe ontwikkelingen mist